Home Vitaliteit 2.0 Vitaliteit 2.0 Voordelen

Bewegen en werk

Volgens de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) zouden volwassenen vijf dagen per week tenminste dertig minuten matig intensief (bijvoorbeeld stevig wandelen) moeten bewegen. In 2004 voldeed slechts 44% van de werknemers aan de NNGB. In 2011 kreeg ruim de helft van hen onvoldoende beweging. Werknemers met zittend werk voldoen gemiddeld nog minder vaak aan de norm. Werknemers met relatief beweeglijk werk zijn in hun vrije tijd ook actiever. Voornamelijk 35-49-jarige werknemers zijn thuis meer actief als zij op hun werk ook actiever zijn.

Wat levert bewegen op?

Werknemers die voldoende bewegen hebben minder risico op chronische ziekten en verzuimen minder. De BV Nederland kan op jaarbasis een bedrag van €240 - 380 miljoen besparen op verzuimkosten. Vooral het stimuleren van intensief bewegen blijkt winstgevend. Deze vorm van bewegen gaat weliswaar gepaard met een relatief hoog blessurerisico, maar eventueel verzuim door sportblessures wordt ruimschoots gecompenseerd doordat sportende werknemers gemiddeld veel minder verzuimen dan hun niet-sportende collega’s. Naast minder arbeidsverzuim zijn er voor een bedrijf nog tal van andere positieve effecten: duurzame inzetbaarheid, verhogen productiviteit, sociale cohesie en een aantrekkelijker imago.

Blessurepreventie

Door de investering in sport en bewegen op de werkvloer te combineren met blessurepreventie en een verantwoorde beoefening, is ook het arbeidsverzuim door blessures - een grotendeels vermijdbare kostenpost - terug te brengen. Niet alleen omdat investeren in bewegen op de werkvloer loont, ook kan de winst worden verdubbeld door gelijktijdig te besparen op de kosten van arbeidsverzuim (€870 miljoen per jaar).

 

 

 

 

 

 

 

 

Roken en werk

Ongeveer een kwart van de werknemers rookt en neemt daarvoor rookpauzes. Een werknemer die dagelijks vier rookpauzes van tien minuten neemt is op jaarbasis circa 150 uur aan het roken. Ook het ziekteverzuim onder rokers is hoger. Per jaar is een rokende werknemer gemiddeld drie weken minder productief dan een niet-rokende medewerker. De kosten van een rokende werknemer kunnen zo oplopen tot duizenden euro’s per jaar. Niet rokers storen zich vaak aan de rookpauzes van hun collega’s. Dit kan invloed hebben op de sfeer op de werkplek.

Gevolgen van roken op de gezondheid

Roken is een belangrijke factor in het ontstaan of verergeren van vele chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, kanker, luchtwegproblemen en diabetes. Daarnaast blijken rokers zo’n anderhalf keer vaker ziek dan niet-rokende collega’s.

Wat levert een actief rookbeleid op?

-    Kosten besparing door verzuimreductie en een hogere productiviteit.
-    Verbeterde sfeer op de werkvloer tussen rokers en niet-rokers.
-    Maatschappelijk verantwoord ondernemerschap door bij te dragen aan een reductie van het aantal chronisch zieken.

Aanpak rookbeleid op het werk

-    Zorg ervoor dat het actieve rookbeleid breed gedragen wordt in de organisatie en dat meerdere mensen zich hiervoor verantwoordelijk voelen.
-    Werk aan de bewustwording van het rookgedrag op de werkvloer.
-    Maak gebruik van stoppen met roken interventies.

Roken en regelgeving

Wetgeving op het gebied van roken is de Tabakswet. Een belangrijke regel van de Tabakswet is dat er niet mag worden gerookt op het werk, zelfs niet als iedereen het zegt goed te vinden als er wordt gerookt. Het rookverbod geldt voor iedereen en geldt overal op het werk. Er zijn een aantal uitzonderingen waar wel mag worden gerookt: rookruimtes, buiten en in een aantal bijzondere gevallen (bijvoorbeeld: een huiskamer in de psychiatrie, ouderenzorg of maatschappelijke opvang). De werkgever is vrij om in rookruimtes te voorzien of rookpauzes toe te staan. De werkgever mag roken op het werk (en daarmee rookpauzes) ook verbieden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Alcohol en werk

Uit onderzoek blijkt dat 21% van de beroepsbevolking excessief drinkt (wekelijks twintig of meer alcoholische consumpties) en 5% probleemdrinker is. Naar schatting hangen 15% van de bedrijfsongevallen samen met alcoholgebruik. In de horeca, bouwnijverheid, landbouw, visserij en cultuur is het alcoholgebruik het hoogst. Vooral in ploegendiensten, repetitief werk, en nachtwerk. De beschikbaarheid van alcohol, het ontbreken van directe supervisie en sociale druk zijn bevorderende factoren voor alcoholgebruik.

Gevolgen alcoholgebruik

Alcoholgebruik op of rondom het werk veroorzaakt economische schade: werknemers verzuimen meer en presteren minder. Daarnaast kan alcoholgebruik leiden tot bedrijfsongevallen, productiefouten, onvoldoende functioneren en verslechtering van de werksfeer.

Omvang alcoholbeleid

Slechts 33% van de werkgevers voert een actief alcoholbeleid. De aandacht van de werkgever voor alcoholgebruik wordt door een grote groep werknemers als onvoldoende ervaren. Ook denken velen dat er geen regels zijn over alcoholgebruik vlak voor of tijdens het werk.

Aanpak alcoholbeleid op het werk

De Arbowet laat zien dat alcohol, drugs en medicijnen een onderdeel moeten zijn van de verplichte risico-inventarisatie in bedrijven. Hoewel de werknemer zelf primair verantwoordelijk blijft voor zijn alcoholconsumptie, investeert een slimme werkgever in voorlichting en een passend alcoholbeleid. Dit schept duidelijkheid onder de werknemers en is goed voor de organisatie als geheel. In een alcoholbeleid worden voorschriften vastgelegd over het gebruik van alcohol onder werktijd en vóór aanvang van het werk. Daarnaast kan een werkgever onder bepaalde omstandigheden alcoholtesten laten uitvoeren. Ook het voorlichten van het personeel, het trainen van managers om tijdig alcoholgebruik te herkennen en om taboedoorbrekende gesprekken te voeren zijn mogelijkheden. Daarbij kan een passende behandeling of een interventie voor (het minderen van) alcoholgebruik aangeboden worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Voeding en werk

Veel Nederlanders eten nog steeds te weinig fruit, groente, vis en vezels. Veel mensen voldoen dan ook niet aan de Richtlijnen Goede Voeding. Slechts 1% tot 14% (afhankelijk van leeftijd en geslacht) van de Nederlanders haalt bijvoorbeeld de aanbevolen hoeveelheid groente per dag. Een gezond voedingspatroon is van belang om overgewicht en chronische ziekten tegen te gaan. Bijna 42% van de volwassen Nederlanders is (veel) te zwaar. Steeds meer mensen krijgen diabetes en hart- en vaatziekten als gevolg van ongezonde voedingsgewoonten. Werknemers met obesitas verzuimen bovendien aantoonbaar meer werkdagen dan werknemers met een normaal gewicht. Obese werknemers zijn zowel vaker, als langduriger ziek.
Wat levert gezonde voeding op?

Een gezonde voeding levert voldoende voedingsstoffen en draagt bij aan het voorkomen van chronische ziekten en daardoor verzuim. Mensen met een gezond gewicht hebben minder risico op ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten en psychosociale problemen.

Aanpak gezonde voeding op het werk

Onder werktijd zijn er meerdere, verschillende eetmomenten: de lunch, tussendoortjes, traktaties van collega’s, etc. Die momenten zijn goede aangrijpingspunten voor het stimuleren van gezonde voeding en het voorkómen van overgewicht. Interventies gericht op gezonde voeding kunnen hiervoor ingezet worden. Een persoonlijke benadering helpt werknemers om gezond te eten, zoals: een persoonlijke voedingscheck, dieetadvies en begeleiding door een coach. Andere zaken die de werkgever kan inzetten zijn: groepsvoorlichting, voorlichtingsmateriaal, aandacht in het personeelsblad en advies over en aanpassing van het aanbod in het bedrijfsrestaurant.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Psychische gezondheid en werk

Het belangrijkste arbeidsrisico volgens werknemers en werkgevers is werkdruk. Van de werknemers werkt 58% in een (te) hoog tempo, 12-25% is (zeer) vermoeid, 10% wordt behandeld wegens overspannenheid en 10% heeft burn-outklachten. Ruim 4% van de beroepsbevolking lijdt aan een depressie. Depressie komt voor in ieder soort beroep, maar vaker in beroepen met een hoge emotionele werkdruk, zoals in de gezondheidszorg, sociaal werk en onderwijs.
Gevolgen van psychische klachten
Psychische klachten en depressie kosten jaarlijks miljarden euro's aan verzuim, presenteïsme (verminderde prestatie bij aanwezigheid) en personeelsverloop. Werknemers met een depressie verzuimen jaarlijks gemiddeld 30 dagen meer dan mensen zonder een depressie. De totale verzuimkosten door psychische aandoeningen bedroegen in 2011 voor de gehele werkende bevolking in Nederland (referentiejaar 2008) €2,7 miljard (12 miljoen dagen). Psychische klachten kunnen daarnaast creatieve, cognitieve en sociale competenties verstoren.

Wat levert mentale fitheid op?

Het hebben van beleid – en een aanbod – op het verbeteren van de mentale fitheid en voorkómen van psychische klachten en depressie heeft een positief effect op verzuim, de kwantiteit én de kwaliteit van het werk. Mensen met een goed ontwikkeld mentaal vermogen hebben een kleiner risico op het krijgen van psychische klachten en stoornissen. Een slimme werkgever investeert in de mentale fitheid van zijn medewerkers. Dat is goed voor de medewerkers, maar ook voor de organisatie als geheel.

Aanpak mentale fitheid op het werk

Er zijn interventies gericht op de mentale gezondheid die de mentale fitheid van medewerkers vergroten en de psychische klachten verminderen. Onderzoek toont aan dat vroegtijdige opsporing op psychische klachten en depressie, gevolgd door een aanbod van gecombineerde interventies, loont.

Mentale gezondheid en regelgeving

In het arbobesluit is een artikel (2.15) opgenomen over psychosociale belasting en maatregelen ter voorkoming en beperking hiervan. Hierin staat dat de werkgever verplicht is om het risico op psychosociale belasting zoveel mogelijk te beperken, maar ook om voorlichting over de stressbronnen en de geboden preventiemiddelen te geven.

 

 

 

Disclaimer
Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Aan de inhoud van deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.